"Słownik" będący swoistym przewodnikiem po europejskiej i polskiej tradycji przeznaczony jest głównie dla uczniów szkół średnich, piszących szkolne eseje, bądź przygotowujących się do egzaminów maturalnych.
Motywy ukazane zostały w porządku historycznym: od Biblii oraz starożytnej literatury greckiej i łacińskiej po współczesność. Książka uzmysławia ponadczasowość egzystencjalnych problemów, przed którymi staje także współczesny człowiek.
Dodatkową zaletą książki jest bardzo obfity wybór cytatów

Często w szkolnych tematach rozprawek i esejów pojawia się słowo „motyw”.
Uczeń, który ma uchwycić dzieje pewnego motywu, staje przed nie lada zadaniem.
Musi wykazać się samodzielnością w wyborze przykładów i ich interpretacji.
Jeśli jest autorem ambitnym i rzetelnym, sięgnąć może po książki spoza kanonu lektur, a także wykorzystać wiedzę z różnych dziedzin humanistyki: historii sztuki, filozofii, dziejów politycznych etc.
Praca nad danym motywem pozwala dostrzec ciągłość i zmiany w kulturze.
Łatwo się przekonać się, że ludzi od wieków nurtują te same pytania, a odpowiedź sprzed paru stuleci wcale nie musi być gorsza od udzielonej wczoraj.
Śledząc dzieje motywu, dostrzec łatwo też to, co jest znakiem czasów, co wynika z przekonań danej epoki, jest jej sygnaturą czy znakiem szczególnym.
Polonistyka szkolna chyba najlepiej spełnia swoje zadanie właśnie wtedy, gdy stanowi zachętę do poznania historii motywów.
Podejmując to zadanie, uczeń spostrzega charakterystyczne rysy okresów literackich, indywidualne cechy poszczególnych pisarzy.
I – co szczególnie ważne – zyskuje okazję do poznanie i zrozumienia siebie.
Omawianie literatury w szkole służy przecież nie tylko kształceniu kompetencji językowych (co jest z pewnością bardzo ważnym zadaniem), ale ma być także duchową przygodą.
Tylko pozornie łatwo jest napisać esej czy rozprawkę o „Motywie pracy (miłości, domu etc.) w literaturze”.
Swoboda wyboru, wiążąca się z takimi tematami, często okazuje się pułapką dowolności.